Zabiegi totalitarne

Człowiek może stracić godność osobistą w chwili kryzysów społecznych, w czasie przewrotów lub w całkowicie nieznanych sytuacjach. Zaskoczony nowymi porządkami, których nie rozumie, zdezorientowany przez układy społeczne, wychodzące poza jego dotychczasowe doświadczenie, zaczyna wykonywać działania nieracjonalne i chaotyczne. Często są to również czyny niegodne. Staje się więc ofiarą historii. Człowiek, który raz w życiu wymienił swoją godność na utylitarne wartości, będzie to prawdopodobnie robił nadał. Prawa uczenia się są w tym wypadku nieubłagane. Jednocześnie w biografii pewnych ludzi można wykryć momenty przełomowe, w których porzucają oni swoje niegodne zachowania i zaczynają postępować zgodnie ze swoimi przekonaniami; próbują bronić własnej autonomii i własnej podmiotowości. Dobrowolnie przyjmują na siebie ciężar godności. Pod wpływem procesów historycznych lub w wyniku dojrzewania moralnego i społecznego człowiek może uświadomić sobie swoją nędzną rolę pionka na szachownicy potężnych sił historii. Wówczas przeżywa kryzys, z którego czasem wychodzi odnowiony, jak roślina po ulewnym deszczu. Życiorysy wielu bojowników „Solidarności” potwierdzają te poglądy. Ludzie specyficznie odczytują własną biografię. W wielu sytuacjach przeceniają znaczenie czynów godziwych i maskują zachowania występne. Zdarza się, że dokonują tendencyjnej rewizji własnych dokonań, że uciekają się do fabrykacji korzystnych epizodów, w których nie brali udziału. Jak twierdzi Greenwald, indywidualne „ja” czasem stosuje zabiegi totalitarne (stąd nazwa totalitarian ego). Chcąc utrzymać pozytywny obraz własnej osoby, jednostka dokonuje drastycznej selekcji niewygodnych informacji, odcina się od kompromitujących epizodów, stosuje środki perswazji i przymusu wobec tych, którzy starają się odsłonić przykrą prawdę. Fakty te powodują, że autobiografie takie są jasne, a jednocześnie tak mało autentyczne.


Posted in Los człowieka by with no comments yet.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *